الفيض الكاشاني
72
منتخب مكاتيب قطب ( فارسى )
لنگ و لوك و خفته شكل و بى ادب * سوى او مىغيژ « 1 » و او را مىطلب گر گران و گر شتابنده بُوَدعاقبت جوينده يابنده بُوَد تفكر در زمين و آسمان اى برادر ! هنوز وقت نيامده كه ديدهء اعتبار بر گشائى و در امر كردگار استبصار پيدا كنى ؟ تأمّل كن در آفتاب كه در حالى واحد سه حركت مىكند : يكى در طول و از آن شب و روز باز ديد مىآيد كه اگر آن حركت نكردى دايم روز بودى و مردمان وقت آسايش و خواب نيافتندى ، چه خواب در ظلمت توانكرد كه در ظلمت دست بر امتعهء اين كس نيابند چنانچه فرمود : « وَ جَعَلْنَا اللَّيْلَ لِباساً » . « 2 » و نيز از دوام حرارت جهان بسوختى يا دايم شب بودى و مردمان وقت اكتساب و تردّد نيافتندى كه « وَ جَعَلْنَا النَّهارَ مَعاشاً » . « 3 » و إِلى ذلك الإشارة بقوله : « قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ جَعَلَ اللَّهُ عَلَيْكُمُ اللَّيْلَ سَرْمَداً » « 4 »
--> ( 1 ) . مىغيژ : امر به غژيدن است كه به معناى به زانو و دست وسرين راه رفتن است . ( 2 ) . و شب را پوششتان قرار داديم . سورهء نبأ ، آيهء 10 . ( 3 ) . و روز را گاهِ طلب معيشت قرار داديم . سورهء نبأ ، آيهء 11 . ( 4 ) . و به همين مطلب خداوند در قرآن اشاره فرموده است كه بگو : چه تصور مىكنيد اگر خداوند شبتانرا تا روز قيامت طولانى سازد ؟ سورهء قصص ، آيهء 71 .